کوچ نوجوان و فعال حوزه آموزش و رشد فردی نوجوانان و دانش آموخته دانشگاه تهران هستم. در کنار تحصیلات دانشگاهی، دورههای تریت مربی فلسفه برای کودکان و نوجوانان، دوره تخصصی لایف کوچینگ و همچنین مشاوره مدرسه مبتنی بر تئوری انتخاب و واقعیتدرمانی را گذراندهام و سالها در زمینه رشد و توسعه فردی کودکان و نوجوانان از طریق گفتوگو و پرورش مهارتهای فکری کودکان و نوجوانان فعالیت کردهام و با ترجمه و جاپ کتاب و نگارش چندین مقاله و همینطور پژوهشهای کاربردی در این زمینه توانسته ام آگاهی خود را در کنار تجربه کاری رشد و ارتقا دهم از این رو و در خلال این پژوهشها به این بار رسیدم که هر نوجوان، فارغ از شرایط و چالشهایی که با آن روبهروست، ظرفیت رشد، انتخاب آگاهانه و ساختن آیندهای بهتر را در وجود خود دارد.
کوچینگ نوجوان
در جلسات کوچینگ، تلاش میکنم فضایی امن، محترمانه و بدون قضاوت فراهم شود تا نوجوان بتواند با آرامش درباره دغدغهها، احساسات، روابط، اهداف و تصمیمهای خود صحبت کند. نقش من ارائه راهحلهای آماده نیست؛ بلکه همراهی نوجوان در مسیر شناخت بهتر خود، کشف تواناییها، یافتن راهحلهای متناسب با شرایطش و تقویت مسئولیتپذیری از طریق پرسشگری، تفکر و گفت و گو است.
رویکرد من بر تلفیق کوچینگ، فلسفه، اصول تئوری انتخاب و واقعیتدرمانی است. در این مسیر، تمرکز اصلی بر رشد خودآگاهی، تنظیم هیجان، مهارت حل مسئله، تصمیمگیری آگاهانه، ارتباط مؤثر، همدلی و رشد اخلاقی است؛ مهارتهایی که نوجوان را برای مواجهه مسئولانهتر با چالشهای زندگی توانمند میسازد.
زمینههای اصلی همراهی من در جلسات کوچینگ عبارتاند از:
• افزایش خودآگاهی و شناخت توانمندیها
• تقویت اعتمادبهنفس و عزتنفس
• مدیریت هیجان، استرس و اضطراب
• هدفگذاری، برنامهریزی و افزایش انگیزه
• بهبود روابط با والدین، دوستان و همسالان
• تقویت مهارت تصمیمگیری و حل مسئله
• مسئولیتپذیری و مهارتهای زندگی
• رشد همدلی، تفکر اخلاقی و ارتباط مؤثر
باور دارم هر نوجوان زمانی بهترین نسخه خود را میسازد که احساس کند شنیده میشود، ارزشمند است و توانایی انتخاب و تغییر را در خود دارد. امیدوارم بتوانم همراهی قابل اعتماد برای نوجوانان و خانوادههایشان در این مسیر باشم.
منتورینگ تحصیلی و همراهی دانشآموزان در مسیر آمادگی آزمون سمپاد
آمادگی برای آزمون ورودی مدارس استعدادهای درخشان، تنها به مطالعه بیشتر، حل تست و کسب مهارتهای آزمونی محدود نمیشود. این مسیر برای بسیاری از دانشآموزان، نخستین تجربه جدی مواجهه با رقابت تحصیلی، مدیریت زمان، انتظارات خانواده، نگرانی از نتیجه و مسئولیتپذیری در قبال یادگیری است.
در جلسات منتورینگ دانشآموزان پایه ششم، تلاش میکنم در کنار بررسی روند مطالعه و پیشرفت تحصیلی، به رشد مهارتهایی توجه کنم که به دانشآموز کمک میکنند مسیر یادگیری را با آگاهی، استقلال و آرامش بیشتری طی کند.
رویکرد من تلفیقی از منتورینگ تحصیلی، کوچینگ و اصول نظریه انتخاب است. به همین دلیل، بهجای ارائه برنامههای یکسان و ازپیشتعیینشده، تلاش میکنم با شناخت ویژگیهای فردی، توانمندیها، علایق، شیوه یادگیری و شرایط هر دانشآموز، او را در طراحی و اجرای برنامهای واقعبینانه و متناسب با نیازهایش همراهی کنم.
در این جلسات، دانشآموز فرصت پیدا میکند علاوه بر بررسی عملکرد درسی، درباره دشواریها، نگرانیها، انگیزهها و انتخابهای خود گفتوگو کند و بهتدریج مسئولیت بیشتری در مدیریت مسیر یادگیریاش بپذیرد.
زمینههای اصلی همراهی من عبارتاند از:
بررسی وضعیت تحصیلی و شناسایی نقاط قوت و زمینههای نیازمند پیشرفت
هدفگذاری و طراحی برنامه مطالعاتی متناسب با شرایط فردی
پیگیری منظم عملکرد، بررسی پیشرفت و اصلاح برنامه
تقویت تمرکز، نظم فردی و مدیریت زمان
پرورش انگیزه درونی، پشتکار و مسئولیتپذیری
مدیریت نگرانی، فشار روانی و هیجانهای مرتبط با آزمون
تقویت مهارت حل مسئله و تصمیمگیری
کمک به شناخت شیوههای مؤثر یادگیری و مطالعه
همراهی با والدین برای ایجاد محیطی حمایتگر و دور از فشارهای غیرضروری
باور دارم موفقیت در این مسیر، فقط به نتیجه آزمون وابسته نیست. مهم است دانشآموز در طول این تجربه، خود را بهتر بشناسد، توانایی برنامهریزی و پیگیری اهدافش را تقویت کند و یاد بگیرد چگونه با دشواریها، اشتباهات و ناکامیهای احتمالی مواجه شود.
هدف من این است که دانشآموز، فارغ از نتیجه آزمون، در پایان این مسیر فردی مستقلتر، مسئولیتپذیرتر و توانمندتر در یادگیری باشد.
تسهیلگری فلسفه برای کودکان و نوجوانان؛ حلقه کندوکاو فلسفی و اخلاقی
کودکان و نوجوانان پرسشهای مهمی درباره زندگی، دوستی، عدالت، آزادی، مسئولیت، درست و نادرست و معنای انتخابهای خود دارند؛ پرسشهایی که گاهی در جریان آموزشهای روزمره فرصت کافی برای طرح و بررسی آنها فراهم نمیشود.
در جلسات فلسفه برای کودکان و نوجوانان، تلاش میکنم فضایی امن، گفتوگومحور و بدون قضاوت شکل بگیرد تا شرکتکنندگان بتوانند پرسشهای خود را مطرح کنند، درباره دیدگاههای متفاوت بیندیشند، برای نظرهایشان دلیل بیاورند و با احترام به سخنان یکدیگر گوش دهند.
در این جلسات، نقش من انتقال پاسخهای آماده یا آموزش مجموعهای از قواعد اخلاقی نیست؛ بلکه تسهیلگری فرایندی است که در آن کودکان و نوجوانان، از طریق پرسشگری، استدلال، گفتوگو و تأمل جمعی، به فهم عمیقتری از مفاهیم و مسائل زندگی دست پیدا میکنند.
رویکرد من بر مبنای فلسفه برای کودکان و نوجوانان (فبک) و روش حلقه کندوکاو است و با بهرهگیری از اصول گفتوگوی سقراطی و توجه به رشد اخلاقی، بر پرورش تفکر مستقل، نقادانه، خلاق و مراقبتی تأکید دارد.
در حلقههای کندوکاو اخلاقی، موضوعاتی مانند انصاف، صداقت، احترام، دوستی، همدلی، مسئولیت و پیامدهای انتخابهای فردی و اجتماعی بررسی میشوند. هدف این نیست که کودکان صرفاً بدانند چه رفتاری درست است؛ بلکه فرصت پیدا کنند درباره چرایی درستی یا نادرستی رفتارها بیندیشند، دیدگاه دیگران را در نظر بگیرند و قضاوتهای خود را بازنگری کنند.
زمینههای اصلی فعالیت در این جلسات عبارتاند از:
تقویت مهارت پرسشگری و کنجکاوی فلسفی
پرورش تفکر نقادانه، خلاق و مراقبتی
تقویت استدلال، دلیلآوری و ارزیابی دیدگاهها
تمرین گفتوگوی سازنده و گوشدادن فعال
افزایش توانایی پذیرش و بررسی دیدگاههای متفاوت
پرورش همدلی و توجه به احساسات و حقوق دیگران
بررسی مفاهیم اخلاقی مانند عدالت، انصاف، صداقت و مسئولیت
تقویت توانایی داوری اخلاقی و تصمیمگیری آگاهانه
ایجاد فرصت برای بازاندیشی در باورها و پیشفرضهای شخصی
تمرین مشارکت، همکاری و احترام متقابل در جمع
در این حلقهها، کودکان و نوجوانان یاد میگیرند که اختلافنظر لزوماً به معنای تعارض نیست و برای اندیشیدن، همیشه لازم نیست به یک پاسخ واحد برسیم. گاهی ارزشمندترین دستاورد یک گفتوگو، پرسش تازهای است که نگاه ما را عمیقتر میکند.
باور دارم پرورش تفکر اخلاقی، بیش از آنکه با توصیه و نصیحت اتفاق بیفتد، در تجربه گفتوگو، شنیدن دیگری، دلیلآوردن و اندیشیدن به پیامد انتخابها شکل میگیرد.
امیدوارم بتوانم فضایی فراهم کنم که کودکان و نوجوانان در آن، نهفقط اندیشیدن را تمرین کنند، بلکه بیاموزند چگونه با دیگران و در کنار دیگران، مسئولانهتر و اخلاقیتر زندگی کنند.