ما در عصری زندگی می کنیم که بمباران اطلاعاتی از طریق شبکه های اجتماعی، رسانه ها و اینترنت، ذهن کودکان ما را احاطه کرده است. در چنین دنیایی، توانایی پذیرش کورکورانه اطلاعات دیگر یک مزیت نیست؛ بلکه آنچه موفقیت و امنیت ذهنی فرزندانمان را تضمین می کند، مجهز بودن به سلاح «تفکر انتقادی» است. والدینی که دغدغه آینده فرزندانشان را دارند، می دانند که آموزش مهارت های تحلیلی به همان اندازه یادگیری خواندن و نوشتن ضروری است. ما در مجله شناخت در تلاشیم تا با ارائه به روزترین مقالات روانشناختی و آموزشی، به شما کمک کنیم تا کودکانی مستقل، پرسشگر و تحلیلگر پرورش دهید.
برخلاف تصور عموم، تفکر نقاد (Critical Thinking) به معنای انتقاد کردن مداوم یا بهانه جویی نیست. تفکر انتقادی در واقع توانایی پردازش اطلاعات، پرسیدن سوالات درست، ارزیابی شواهد و رسیدن به نتیجه گیری های منطقی و مستقل است. کودکی که این مهارت را می آموزد، در مواجهه با اخبار جعلی زودباور نیست، در حل مسائل ریاضی و زندگی خلاقانه تر عمل می کند و مهارت های ارتباطی بسیار بهتری دارد.
مهارت های تحلیلی مادرزادی نیستند؛ بلکه باید از سنین پایین و از طریق محیط غنی پرورش یابند. در ادامه به مهم ترین راهکارها اشاره می کنیم:
هنگامی که کودکتان می پرسد «چرا آسمان آبی است؟»، به جای دادن پاسخ مستقیم، از او بپرسید: «خودت چه فکر می کنی؟» این کار موتور جستجوی ذهن او را روشن می کند و او را به فرضیه سازی وا می دارد.
در هنگام کتاب خواندن یا تماشای کارتون، داستان را متوقف کنید و بپرسید: «فکر می کنی چرا شخصیت داستان این تصمیم را گرفت؟» یا «اگر تو جای او بودی، چگونه این مشکل را حل می کردی؟».
به کودکان بیاموزید که هر چیزی که در اینترنت می بینند یا از دوستانشان می شنوند، لزوماً درست نیست. بر اساس مقالات آموزشی معتبر در سایت Edutopia، والدین و مربیان باید با ایجاد چالش های فکری کوچک، به کودکان آموزش دهند که برای هر ادعایی به دنبال «دلیل» و «مدرک» باشند تا ذهنشان به سادگی فریب نخورد.
تفکر نقاد نیازمند شجاعت است. کودکی که از اشتباه کردن می ترسد، هرگز ایده های جدید را تحلیل نمی کند. فضایی در خانه ایجاد کنید که اشتباه کردن، فرصتی برای کشف راه حل های جدید باشد.
